Emir
Yeni Üye
Kızan Ne Demek? TDK’ya Göre Anlamı ve Kullanımı
Türkçede bazen anlamı tam net olmayan veya nadiren kullanılan kelimeler gündeme gelir. "Kızan" kelimesi de bu tür kelimelerden biridir. Özellikle günlük hayatta karşılaşılan ama tam olarak ne anlama geldiği merak edilen kelimeler arasında yer alır. Bu makalede "kızan" kelimesinin Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğündeki anlamı, kullanımı ve benzer sorulara ayrıntılı yanıtlar verilecektir.
Kızan Kelimesinin TDK Anlamı
Türk Dil Kurumu'nun sözlüğünde "kızan" kelimesi, "kızmak" fiilinden türetilmiş bir sıfat ya da isim olarak yer alır. Genel anlamıyla "kızan", bir duruma veya kişiye öfke duyan, sinirlenen ya da hiddetlenen kişi anlamına gelir. Ancak günlük konuşmada ve yazıda genellikle "kızan" kelimesi, birine kızan, ona sinirlenen anlamında kullanılır.
TDK'da “kızan” kelimesi, "kızmak" fiilinin şimdiki zaman ortaç hali olarak açıklanır ve şöyle tanımlanır:
- Öfkelenen, sinirlenen, hiddetlenen.
Örnek cümle:
“Öğrenci öğretmene kızan tavrını hemen gösterdi.”
Burada "kızan", öfkelenen kişi anlamındadır.
Kızan Kelimesinin Kullanım Alanları
Kızan kelimesi çoğunlukla günlük hayatta insan ilişkilerinde öfke veya kırgınlık durumunu ifade etmek için kullanılır. Bu kelime, olumlu veya nötr bir anlam taşımaz; çünkü “kızmak” duygusu genellikle negatif bir haldir.
- Duygu durumu olarak: Bir kişi başka birine kızabilir, kızan kişi bu duyguyu ifade eder.
- Eylem olarak: "Kızan kişi" ya da "kızan çocuk" gibi kullanımlarda kişinin sinirlenme halini belirtir.
Benzer Sorular ve Cevapları
Kızan ve Kızgın Arasındaki Fark Nedir?
“Kızan” kelimesi, “kızmak” fiilinden türeyen bir sıfattır ve sinirlenen, öfkelenen anlamındadır. “Kızgın” ise bir başka sıfattır ve genellikle daha yoğun, daha kalıcı bir öfke durumunu belirtir.
Yani, “kızan” kısa süreli veya yeni başlamış öfkeyi ifade ederken, “kızgın” daha derin ve devam eden öfkeyi anlatır.
Örnek:
- "O an kızan biriydi." (Anlık öfke)
- "Hâlâ ona kızgın." (Süreğen, derin öfke)
Kızan Kelimesi Kaç Anlama Gelir?
Temelde “kızan” kelimesi tek anlam taşır: Öfkelenen, sinirlenen kişi. Ancak kullanıldığı bağlama göre, bu duygu hafif veya şiddetli olabilir. Ayrıca bazen mecazi anlamda da kullanılır; örneğin bir durum ya da nesneye kızmak (hissedilen tepkiyi kişi dışındaki bir şeye yöneltmek) gibi.
Kızan Kelimesinin Eş Anlamlıları Nelerdir?
Kızan kelimesinin eş anlamlıları arasında:
- Öfkelenen
- Hiddetlenen
- Sinirlenen
- Alıngan
- Kızgın (bazı durumlarda)
Ancak "kızan" kelimesi daha çok fiilin hali olarak öfkelenme eylemini taşıdığı için bağlamda farklı eşanlamlılar tercih edilebilir.
Kızan Kelimesi Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
“Kızan” kelimesi genellikle sıfat veya sıfat-fiil olarak kullanılır. Örnek cümleler:
- Kızan çocuk hemen odasına gitti.
- Öğretmen, kızan öğrenciyi sakinleştirmeye çalıştı.
- Kızan kişi, neden kızdığını açıklamak zorunda kaldı.
Kızan Kelimesi Arapça mı, Farsça mı?
“Kızan” kelimesi Türkçe kökenlidir ve “kızmak” fiilinden türemiştir. Kelime yapısı tamamen Türkçedir ve Arapça ya da Farsça kökenli değildir. Türkçenin zengin fiil yapısının bir parçası olarak değerlendirilir.
Kızan Kelimesiyle İlgili Yanlış Anlamalar
Bazı kişiler “kızan” kelimesini “kız” ismiyle karıştırabilir veya “kızan” kelimesinin sadece genç kızlar için kullanıldığı düşünülebilir. Oysa “kızan” kelimesi cinsiyete özgü değildir ve öfke duyan herkes için geçerlidir. Ayrıca, “kızan” kelimesi bir sıfat-fiil olduğu için isim olarak kullanılmaz.
Kızan Kelimesinin Zıt Anlamları Nelerdir?
Kızan kelimesinin zıt anlamları, öfkelenmeyen, sakin kalan veya hoşnut olan kişi anlamına gelir:
- Sakin kalan
- Hoşnut olan
- Mutlu olan
- Öfkelenmeyen
Sonuç
“Kızan” kelimesi, Türkçede "kızmak" fiilinin şimdiki zaman ortaç hali olarak öfke, sinirlenme ve hiddet duyan kişi anlamında kullanılır. TDK sözlüğünde de bu anlamıyla yer almakta olup, günlük hayatta sıkça rastlanan bir ifade biçimidir. “Kızan” kelimesi, öfke duygusunu anlık ya da kısa süreli ifade eder ve cinsiyet veya başka bir sınırlama getirmez. "Kızan" ile "kızgın" arasındaki fark, öfkenin şiddeti ve süresiyle ilgilidir. Kelimenin anlamını doğru kavramak, Türkçenin zengin yapısını anlamada önem taşır.
Bu makalede, “Kızan ne demek?” sorusu hem TDK referanslı hem de bağlama göre açıklanmış, benzer sorularla detaylandırılmıştır. Türkçe dilinin dinamik ve zengin oluşunu göstermesi açısından faydalı bir inceleme olmuştur.
Türkçede bazen anlamı tam net olmayan veya nadiren kullanılan kelimeler gündeme gelir. "Kızan" kelimesi de bu tür kelimelerden biridir. Özellikle günlük hayatta karşılaşılan ama tam olarak ne anlama geldiği merak edilen kelimeler arasında yer alır. Bu makalede "kızan" kelimesinin Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğündeki anlamı, kullanımı ve benzer sorulara ayrıntılı yanıtlar verilecektir.
Kızan Kelimesinin TDK Anlamı
Türk Dil Kurumu'nun sözlüğünde "kızan" kelimesi, "kızmak" fiilinden türetilmiş bir sıfat ya da isim olarak yer alır. Genel anlamıyla "kızan", bir duruma veya kişiye öfke duyan, sinirlenen ya da hiddetlenen kişi anlamına gelir. Ancak günlük konuşmada ve yazıda genellikle "kızan" kelimesi, birine kızan, ona sinirlenen anlamında kullanılır.
TDK'da “kızan” kelimesi, "kızmak" fiilinin şimdiki zaman ortaç hali olarak açıklanır ve şöyle tanımlanır:
- Öfkelenen, sinirlenen, hiddetlenen.
Örnek cümle:
“Öğrenci öğretmene kızan tavrını hemen gösterdi.”
Burada "kızan", öfkelenen kişi anlamındadır.
Kızan Kelimesinin Kullanım Alanları
Kızan kelimesi çoğunlukla günlük hayatta insan ilişkilerinde öfke veya kırgınlık durumunu ifade etmek için kullanılır. Bu kelime, olumlu veya nötr bir anlam taşımaz; çünkü “kızmak” duygusu genellikle negatif bir haldir.
- Duygu durumu olarak: Bir kişi başka birine kızabilir, kızan kişi bu duyguyu ifade eder.
- Eylem olarak: "Kızan kişi" ya da "kızan çocuk" gibi kullanımlarda kişinin sinirlenme halini belirtir.
Benzer Sorular ve Cevapları
Kızan ve Kızgın Arasındaki Fark Nedir?
“Kızan” kelimesi, “kızmak” fiilinden türeyen bir sıfattır ve sinirlenen, öfkelenen anlamındadır. “Kızgın” ise bir başka sıfattır ve genellikle daha yoğun, daha kalıcı bir öfke durumunu belirtir.
Yani, “kızan” kısa süreli veya yeni başlamış öfkeyi ifade ederken, “kızgın” daha derin ve devam eden öfkeyi anlatır.
Örnek:
- "O an kızan biriydi." (Anlık öfke)
- "Hâlâ ona kızgın." (Süreğen, derin öfke)
Kızan Kelimesi Kaç Anlama Gelir?
Temelde “kızan” kelimesi tek anlam taşır: Öfkelenen, sinirlenen kişi. Ancak kullanıldığı bağlama göre, bu duygu hafif veya şiddetli olabilir. Ayrıca bazen mecazi anlamda da kullanılır; örneğin bir durum ya da nesneye kızmak (hissedilen tepkiyi kişi dışındaki bir şeye yöneltmek) gibi.
Kızan Kelimesinin Eş Anlamlıları Nelerdir?
Kızan kelimesinin eş anlamlıları arasında:
- Öfkelenen
- Hiddetlenen
- Sinirlenen
- Alıngan
- Kızgın (bazı durumlarda)
Ancak "kızan" kelimesi daha çok fiilin hali olarak öfkelenme eylemini taşıdığı için bağlamda farklı eşanlamlılar tercih edilebilir.
Kızan Kelimesi Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
“Kızan” kelimesi genellikle sıfat veya sıfat-fiil olarak kullanılır. Örnek cümleler:
- Kızan çocuk hemen odasına gitti.
- Öğretmen, kızan öğrenciyi sakinleştirmeye çalıştı.
- Kızan kişi, neden kızdığını açıklamak zorunda kaldı.
Kızan Kelimesi Arapça mı, Farsça mı?
“Kızan” kelimesi Türkçe kökenlidir ve “kızmak” fiilinden türemiştir. Kelime yapısı tamamen Türkçedir ve Arapça ya da Farsça kökenli değildir. Türkçenin zengin fiil yapısının bir parçası olarak değerlendirilir.
Kızan Kelimesiyle İlgili Yanlış Anlamalar
Bazı kişiler “kızan” kelimesini “kız” ismiyle karıştırabilir veya “kızan” kelimesinin sadece genç kızlar için kullanıldığı düşünülebilir. Oysa “kızan” kelimesi cinsiyete özgü değildir ve öfke duyan herkes için geçerlidir. Ayrıca, “kızan” kelimesi bir sıfat-fiil olduğu için isim olarak kullanılmaz.
Kızan Kelimesinin Zıt Anlamları Nelerdir?
Kızan kelimesinin zıt anlamları, öfkelenmeyen, sakin kalan veya hoşnut olan kişi anlamına gelir:
- Sakin kalan
- Hoşnut olan
- Mutlu olan
- Öfkelenmeyen
Sonuç
“Kızan” kelimesi, Türkçede "kızmak" fiilinin şimdiki zaman ortaç hali olarak öfke, sinirlenme ve hiddet duyan kişi anlamında kullanılır. TDK sözlüğünde de bu anlamıyla yer almakta olup, günlük hayatta sıkça rastlanan bir ifade biçimidir. “Kızan” kelimesi, öfke duygusunu anlık ya da kısa süreli ifade eder ve cinsiyet veya başka bir sınırlama getirmez. "Kızan" ile "kızgın" arasındaki fark, öfkenin şiddeti ve süresiyle ilgilidir. Kelimenin anlamını doğru kavramak, Türkçenin zengin yapısını anlamada önem taşır.
Bu makalede, “Kızan ne demek?” sorusu hem TDK referanslı hem de bağlama göre açıklanmış, benzer sorularla detaylandırılmıştır. Türkçe dilinin dinamik ve zengin oluşunu göstermesi açısından faydalı bir inceleme olmuştur.